ಪರಿಚಯ :
ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆ ಭಾರತವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಭಂಡಾರ. ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ನಗರವರೆಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯ ಕಲಾ ಶೈಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಜನಜಾತಿಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ (Warli Art) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಕಲೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ವಾರ್ಲಿ ಜನಜಾತಿಯವರಿಂದ ಉಗಮಗೊಂಡಿದ್ದು, ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಇಂದು ಇದು ಕೇವಲ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಮೂಲ :
ವಾರ್ಲಿ ಜನಾಂಗವು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತಮಾಲೆಯ ಪಲ್ಘರ್, ಥಾಣೆ, ನಾಸಿಕ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಜನಜಾತಿ ಸಮುದಾಯ. ಇವರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಸರಳವಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಕ್ರಮ, ಕೃಷಿ, ಮದುವೆ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಇವರು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 2500ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ.
ಚಿತ್ರಣದ ವಿಶೇಷತೆ ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಅದರ ಸರಳ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಆಕೃತಿಗಳು. :
ವೃತ್ತ (Circle) : ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಪ್ರತೀಕ.
ತ್ರಿಭುಜ (Triangle) : ಪರ್ವತ, ಮರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕ.
ಚೌಕ (Square) : ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ, ದೇವರ ಆವರಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು.
ಇವರು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಷಯಗಳು :
ವಾರ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂಶಗಳು:
ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯ : ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರೈತರು.
ನೃತ್ಯ : ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಕೈ ಹಿಡಿದು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಜನ.
ಹಬ್ಬಗಳು : ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಮದುವೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ : ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಮರಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು.
ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ : ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಬೇಟೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯಗಳು.
ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಖದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಮಾನವರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆ ಸಮತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ :
ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿತ್ರಣವು ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವೃತ್ತ : ಜೀವನ ಶಾಶ್ವತ ಚಕ್ರ.
ತ್ರಿಭುಜ : ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ.
ಚೌಕ : ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ದೇವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ.
ಇದರಿಂದ ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆ ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಿಕವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಜೀವನದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆ :
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗ ಇದು –
- ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಗದಗಳಲ್ಲಿ
- ಕುರ್ತಾ, ಚುನ್ನಿ, ಚೀಲ, ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ
- ಮಡಕೆ, ತಟ್ಟೆ, ಇಂಟೀರಿಯರ್ ಡಿಸೈನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ
- ಆಧುನಿಕ ವಾಲ್ ಆರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಕಲಾ ಪ್ರಿಯರು ಇಂದು ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ವಾರ್ಲಿ ಜನಜಾತಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ :
ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದರೂ, ಇದರ ಮೂಲ ಜನಜಾತಿಯ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಪಾಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಸಾರಾಂಶ :
ವಾರ್ಲಿ ಕಲೆ ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಜೀವನ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಈ ಕಲೆ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು. ವಾರ್ಲಿ ಜನಜಾತಿಯವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಮುಂದೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ :
Nice
Thank you