ಪರಿಚಯ :
ಕೂರ್ಗ್ ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬ (Kakkada Habba)ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ “ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಾಶ್ಮೀರ” ಎಂದೇ ಕರೆಯುವ ಕೊಡಗಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಕಾಡುಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಈ ನೆಲದ ವಿಶೇಷತೆಯೇನು ಗೊತ್ತೇ? ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಹಬ್ಬಗಳು.
ಕಕ್ಕಡ ಮಾಸ, ಮಳೆಗಾಲದ ಕೊನೆ, ಆಷಾಡ ಮಾಸದಲ್ಲಿ :
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯವರು ಹೇಳುವ ಹಾಗೆ ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಷಾಡ ತಿಂಗಳು (mid-July to mid-August) ಮಳೆಯ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ತೊಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.ಆಷಾಡ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 18ನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೊಪ್ಪು ಹಸಿರಿದ್ದರು ಬೇಯಿಸಿದ ನಂತರ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ರಸ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಪಾಯಸ, ಶಾವಿಗೆ, ಪೊಂಗಲ್ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಬೇರೆ ದಿನ ಬಳಸಿದರೆ ಕಹಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರು ನಂಬಿರುವಂತೆ :
- ಕಕ್ಕಡ (ಆಷಾಡ ) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿನ ಗಿಡ-ಮರಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಔಷಧೀಯ ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಮಳೆಯ ನಂತರ ನೆಲದಲ್ಲಿರುವ ಹುಲ್ಲು-ಗಿಡಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಪೋಷಕ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವು ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಆರೋಗ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬ – ಮನೆಯ ಹಬ್ಬ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಬ್ಬ :
ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬವು ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆಗಳಂತೆ ಹೊರಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಹಬ್ಬ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ಕಕ್ಕಡ ಪಾಯಸ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೊಡಗರು (Kodavas) ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಕ್ಕಡ ಅಮ್ಮಿ / ಪಾಯಸ :
ಹಬ್ಬದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಕಕ್ಕಡ ಅಮ್ಮಿ ಅಥವಾ ಎಲೆ ಪಾಯಸ.
🌿 ಎಲೆಗಳು : ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ, ಸಣ್ಣ ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ತಾಜಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಅವುಗಳಿಂದ ಪಾಯಸ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
🥛 ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ : ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಕಾಯಿ, ಅಕ್ಕಿ ಸೇರಿಸಿ ಪಾಯಸ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕೆ ಏಲಕ್ಕಿ, ಒಣ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಸೇರಿಸಿ ರುಚಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
👩👩👧👦 ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ : ಮನೆಮಂದಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಈ ಪಾಯಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. “ಈ ದಿನ ಪಾಯಸ ತಿಂದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರುತ್ತೇವೆ” ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಕ್ಕಡ :
ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರತೀಕ.
- ಸುಧಾರಣೆ : ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತೊಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಮಧುಲೇಪ ಪಾಯಸವು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
- ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ : ಬೆಲ್ಲ, ಹಾಲು, ಔಷಧೀಯ ಎಲೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ : ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಪಾಯಸ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವೆಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಧ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟು :
ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬವು ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆರೆಮನೆಯವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಪಾಯಸ ತಿನ್ನಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಸಹ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಬಂದು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ
ಈ ಹಬ್ಬವು ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೃತಜ್ಞತೆ. ಮಳೆಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗಿಡ-ಮರಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ, ಅವುಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಆಹಾರವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುವುದು – ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅಂಗ ಮಾತ್ರ ಎಂದು.
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆ :
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಗ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ–ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವವರು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳ ಹಸಿರು, ಜಲಪಾತಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ, ಹಾಗೂ ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು resortಗಳು, homestayಗಳು ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭ ಕಕ್ಕಡ ಪಾಯಸ ಮೆನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಕಕ್ಕಡ :
ನಗರೀಕರಣ, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಿಂದಲೂ ಜನರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಕೂರ್ಗಿನ ಜನರು ಇನ್ನೂ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹಲವರು WhatsApp, Facebook, Instagram ಮೂಲಕ ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬದ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕಕ್ಕಡ ಪಾಯಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಾರಾಂಶ :
ಕೂರ್ಗ್ ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರಕೃತಿ – ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಆರೋಗ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಹಬ್ಬ. ಇದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ:
- ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು
- ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕು
- ಕುಟುಂಬ-ಸಮಾಜದ ಜೊತೆ ಬೆಸೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು
ಹೀಗಾಗಿ, ನೀವು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಕೂರ್ಗಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ, ಕಕ್ಕಡ ಹಬ್ಬದ ಪಾಯಸವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸವಿಯಿರಿ. ಅದು ಕೇವಲ ರುಚಿಯ ಅನುಭವವಲ್ಲ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಆರೋಗ್ಯದ ನೆನಪಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೋಡಬಹುದು https://en.wikipedia.org/wiki/Kodagu_district